‫‫فواید و مصارف شگفت‌انگیز برگ‌های چریش برای سلامتی

‫‫چریش چیست؟

‫‫چریش (Azadirachta indica) درختی همیشه‌سبز است که به‌عنوان قدرتمندترین گیاه دارویی جهان شهرت بجایی دارد. در آیورودا (طب سنتی هند)، درخت چریش به داروخانه طبیعت مشهور است. این درخت غالباً در شبه قاره هند رشد می‌کند اما با آشنا شدن تدریجی مردم با فواید آن، اکنون در شرایط آب‌ و هوایی مشابه، در سراسر جهان کشت می‌شود. 

‫‫مصارف برگ، ریشه، میوه و پوست درخت چریش

‫‫درخت چریش سرشار از ترکیبات شیمیایی است که ثابت شده بسیار مفید هستند. از پوست درخت چریش گرفته تا برگ‌های چریش و حتی گل، میوه، دانه و ریشه - همه‌ی قسمت‌های درخت چریش در درمان بیماری‌های مختلف کاربرد گسترده‌ای پیدا کرده‌اند. بر اساس تحقیقات موثق صورت گرفته، چریش به این دلیل که منبع غنی از آنتی اکسیدان‌ها است، خاصیت مهار رادیکال‌های آزاد را دارد و همچنین از طریق تنظیم مسیرهای پیام‌رسان سلولی در مدیریت سرطان مؤثر است. بعلاوه، چریش از طریق تنظیم فعالیت آنزیم‌های پیش‌التهابی، شامل آنزیم‌های سیکلواکسیژناز (COX) و لیپواکسیژناز (LOX)، نفش یک ضد التهاب را ایفا می‌کند. 

‫‫فواید برگ‌های چریش

‫‫‫‫۱. فواید چریش برای سلامتی - کمک به نابودی سلولهای سرطانی

‫‫چریش، فواید دارویی فوق‌العاده‌ای دارد، اما یکی از مهم‌ترین‌ آن‌ها از بین بردن سلول‌های سرطانی است. همه در بدن خود سلول‌های سرطانی دارند، اما این سلول‌ها معمولا پراکنده هستند. هرچند، اگر شرایط خاصی در بدن ایجاد کنید، منظم می‌شوند. تا زمانی که این سلول‌ها به تنهایی در حال گردش هستند، مشکلی نیست. اگر یک جا جمع و هم‌آهنگ شوند، مشکل ایجاد می‌شود . مثل جهش از جرایم خرد به جرایم سازمان‌یافته است. یک مشکل جدی است. اگر هر روز چریش مصرف کنید، تعداد سلولهای سرطانی در بدن را در حد مشخصی نگه‌ می‌دارد، تا نتوانند علیه بدنتان تجمع کنند.

‫‫۲. فواید چریش - کمک به نابودی باکتری‌های مضر

‫‫دنیا پر از باکتری است. بدن هم همین‌طور. بیشتر از آنچه می‌توانید تصور کنید، موجودات میکروسکوپی در بدن شما زندگی می‌کنند. بیشتر این باکتری‌ها مفید هستند. بدون آن‌ها، قادر به هضم هیچ‌چیز نبودید. در حقیقت، بدون آن‌ها نمی‌توانید وجود داشته باشید. اما برخی باکتری‌ها می‌توانند برای شما مشکل‌ساز شوند. بدن شما پیوسته برای مدیریت این باکتری‌ها انرژی صرف می‌کند. اگر سطح باکتری‌ها بیش‌‌از‌حد شود، احساس «کمبود انرژی» می‌کنید چون سیستم دفاعی بدنتان باید انرژی زیادی صرف مبارزه با آنها کند. با استعمال داخلی و خارجی چریش می‌توانید این باکتری‌ها را طوری مدیریت کنید که بیش از حد رشد نکنند، و بدنتان مجبور نباشد انرژی زیادی برای مبارزه با آن‌ها صرف کند. اگر روزانه مقدار مشخصی چریش مصرف کنید، باکتری‌های مشکل‌ساز در ناحیه‌ی روده را از بین می‌برد و روده‌ی بزرگ شما به‌طور کلی تمیز و عاری از عفونت باقی می‌ماند.

‫‫همچنین، اگر بوی خفیفی در نواحی خاصی از بدنتان به مشام می‌رسد، یعنی باکتری‌ها آنجا کمی فعال‌تر هستند.

‫‫۳. فواید برگ‌های چریش برای پوست

‫‫تقریباً همه مشکلات پوستی جزئی دارند اما اگر بدنتان را با چریش بشویید، تمیز و درخشان می‌شود. اگر قبل از حمام، بدنتان را با خمیر چریش ماساژ دهید، بگذارید برای مدتی خشک شود و سپس با آب بشویید، به‌عنوان یک پاک‌کننده‌ی ضد باکتریایی خوب عمل می‌کند. به‌جای این کار، می‌توانید تعدادی برگ چریش را از شبِ قبل در آب بخیسانید و صبح با آب آن حمام کنید.

‫‫۴. فواید برگ‌های چریش برای یوگا

‫‫مهم‌تر از همه، چریش در بدن گرما تولید می‌کند. این تولید گرما پشتیبان تولید اشکال قوی انرژی در سیستم است. کیفیت‌های مختلفی می‌توانند در بدن غالب شوند - دو مورد از این‌ها در اصطلاح سنتی، شیتا و اوشنا هستند. نزدیکترین واژه به «شیتا»، سرد است، اما دقیقاً این نیست. اگر سیستم شما به‌سمت شیتا برود، میزان خلط در بدنتان بالا می‌رود. خلط اضافی در سیستم با بیماری‌های مختلفی در ارتباط است، از سرما خوردگی معمولی تا سینوزیت و بسیاری مشکلات دیگر.

‫‫برای یک هاتا یوگی، چریش اهمیت ویژه‌ای دارد زیرا بدن را کمی متمایل به اوشنا نگه می‌دارد. اوشنا یعنی شما مقداری "سوخت" اضافه دارید. برای یک ساداکا (ساداکا فردیست که بطور مستمر سادانا یا تمرینات معنوی انجام می‌دهد) که قلمروی ناشناخته را کاوش می‌کند، حمل یک مخزن سوخت اضافی امن‌تر است، چون ممکن است سیستم شما به انرژی اضافه احتیاج داشته باشد. شما می‌خواهید آتش را کمی بالاتر از حد معمول نگه دارید. اگر بدن در وضعیت شیتا باشد، قادر به فعالیت زیاد نخواهید بود. اما اگر بدنتان را کمی در سمت اوشنا نگه دارید، حتی اگر سفر کنید، بیرون غذا بخورید، یا در معرض هر چیز دیگری قرار بگیرید، این آتش اضافه در شما می‌سوزد و تأثیرات بیرونی را کنترل می‌کند. چریش یک پشتیبان بزرگ در این جهت است.

‫‫۵. درخت چند‌منظوره و سودمند چریش

‫‫هر بخش درخت چریش، خواص دارویی متمایزی دارد، که آن را به چند‌منظوره‌ترین درخت دارویی دنیا تبدیل می‌کند. با اینکه فواید درخت چریش به‌طور سنتی در شبه قاره هند شناخته شده است، حدوداً در دهه گذشته، پژوهش‌های مدرن، درخت متواضع چریش را در کانون توجه قرار داده است. محققان دریافته‌اند که محصولات چریش عملاً غیر سمی و با حشرات مفید، گرده افشان‌ها و زنبورها سازگار هستند. آن‌ها از نظر زیست‌محیطی غیرمضر، پایدار، تجدیدپذیر و مقرون‌به‌صرفه هستند.

‫‫۶. فواید آب چریش

‫‫نوشیدن آب چریش می‌تواند به سازماندهی و راه‌اندازی مجدد فرایند گوارش فرد کمک کند. همچنین متابولیسم فرد را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. وقتی به‌عنوان آبمیوه مصرف شود، چریش تلخ در تجزیه‌ی چربی بدن موثر است. همچنین به پاکسازی روده‌ی بزرگ کمک کرده و روند دفع را تسهیل می‌کند. بعلاوه، به دلیل آنزیم‌های ضد‌باکتری و ضدعفونی‌‌کننده که به‌وفور در چریش وجود دارد، با حذف رشد باکتری‌های ناخواسته، خون را تصفیه می‌کند. به‌خاطر همه‌ی این‌ها، آب چریش به‌عنوان یکی از سودمندترین نوشیدنی‌ها شناخته می‌شود. هر چند، پژوهش‌ها هنوز مشخص نکرده است که چه میزان مصرفی می‌تواند بیش‌‌از‌حد باشد و پزشکان اعتدال در مصرف آب چریش را توصیه می‌کنند.

‫‫۷. فواید پودر چریش

‫‫چریش همچنین به شکل پودر‌شده هم وجود دارد و ماندگاری خوبی دارد که آن را برای همراه داشتن در سفر ایده‌آل می کند. مزیت دیگر پودر کردن چریش این است که در بخش‌هایی از دنیا که درخت چریش رشد نمی‌کند، به‌راحتی در دسترس قرار می‌گیرد. پودر برگ چریش را هم می‌توان میل کرد و هم برای استعمال خارجی روی پوست مالید. برگ چریش را می‌توان در خانه، به سادگی با خشک کردن در آفتاب و سپس آسیاب کردن، تبدیل به پودر کرد.

‫‫استفاده‌ی دارویی از چریش

‫‫به باور علم باستانی آیورودا، چریش پادشاه تمام گیاهان دارویی است. متون اصلی آیورودایی توضیح می‌دهد که چریش چگونه اختلالات پوستی و مشکلات مو را درمان می‌کند، اشتها را افزایش می‌دهد، هاضمه را تقویت می‌کند، آتش درون شکم را می‌افروزد، تنفس را بهبود می‌بخشد، به مدیریت شرایط دیابتی و شفای زخمها کمک می‌کند، و حالت تهوع را تسکین می‌هد. درخت چریش توسط سازمان ملل متحد،  «درخت قرن بیست و یکم» نامیده شده است. آکادمی ملی علوم ایالات متحده نیز در گزارش سال ۱۹۹۲ خود با عنوان «چریش: درختی برای حل مشکلات جهانی» ارزش دارویی چریش را به رسمیت شناخت. برخی از کاربردهای دارویی کلیدی چریش در اینجا آورده شده است:

‫‫‫‫۱. محافظت - برگ چریش برای محافظت از پوست

‫‫به صورت سنتی، برگ‌های چریش برای درمان شپش سر، بیماری‌های پوستی، جراحت‌ها یا زخم‌های پوستی استفاده می‌شود. استعمال خارجی چریش به‌عنوان دافع پشه هم سودبخش است. احتمالا چریش قدیمی‌ترین نرم کننده پوست دنیا است و قرن‌ها به این منظور استفاده شده است. برگ‌های چریش را می‌توان در آب جوشاند و آب آن را می‌توان صاف کرد و برای استفاده به‌عنوان پماد پوستی نگهداری کرد.

‫‫‫‫۲. پاکسازی - دانه‌های چریش برای پاکسازی

دانه‌های چریش خاصیت پاکسازی دارند و برای خلاصی از کرم‌های روده استفاده می‌شوند. این دانه‌ها فشرده می‌شوند تا عصاره آن‌ها گرفته شود سپس بلعیده می‌شوند. عصاره‌ی دانه‌ چریش در از بین بردن کرم‌های روده و سایر موجودات انگلی ناخواسته که ممکن است در مجرای روده وجود داشته باشند، موثر است.

‫‫۳. دارویی - پوست درخت چریش برای درمان بیماری‌های دندان

‫‫پوست درخت چریش به توانایی در جنگیدن با پلاک دندانی و کاهش میزان باکتری‌های موجود در دهان مشهور است. به همین دلیل، به‌طور سنتی، شاخه‌های کوچک درخت چریش به‌عنوان مسواک استفاده می‌شوند. پوست درخت چریش به دلیل خواص ضدعفونی‌ کننده و قابضی که دارد، به بهبود زخم‌های حفره‌ دهانی کمک می‌کند.

‫‫۴. تصفیه کنندگی - ریشه چریش برای تصفیه کردن

‫‫مثل سایر بخش‌های درخت چریش، ریشه‌های چریش هم غنی از آنتی اکسیدان هستند. نتایج مطالعه‌ای که در سال ۲۰۱۱ انجام شد نشان داد که عصاره پوست ریشه چریش با ۵۰ درصد فعالیت مهارکنندگی در غلظت ۲۷/۳ میکروگرم بر میلی‌لیتر، اثر مهار رادیکال‌های آزاد بالاتری را نشان می‌دهد و کل فعالیت آنتی اکسیدانی این عصاره ۰/۵۸ میلی مولار اسید اسکوربیک استاندارد است. 

‫‫۵. مصارف میوه‌ی چریش

‫‫میوه‌ی درخت چریش فشرده می‌شود تا روغن آن گرفته شود، سپس می‌توان آن را به سر مالید تا شوره را برطرف کند و همچنین به‌عنوان پیشگیری از شوره سر هم استفاده می‌شود. روغن استخراج شده را همچین می‌توان به‌عنوان دافع مؤثر پشه استفاده کرد و معمولأ به‌عنوان جزئی از ترکیبات بسیاری از خوشبو‌کننده‌های تجاری اتاق هم یافت می‌شود.

‫‫۶. مصارف گل چریش

‫‫گل درخت چریش به‌عنوان یک ضدعفونی‌کننده شناخته شده است که در صورت مصرف می‌تواند سیستم را پاکسازی کند. این یکی از دلایلی است که گل چریش در برخی غذاهای خاص در آشپزی جنوب هند استفاده می‌شود. به‌عنوان مثال، سال نو سنتی در آندرا پرادش، تلانگانا و کارناتاکا با یک غذای منحصر‌به‌‌فرد به نام اوگادی پاچادی که از جَگِری(شکر شیره‌ی درخت خرما) و برگ‌های چریش درست می‌شود، جشن گرفته می‌شود. آیورودا گل چریش را خنک‌کننده توصیف می‌کند و پیشنهاد می‌کند برای غلبه بر گرمای تابستان در غذاهای تابستانی گنجانده شود.

‫‫عوارض جانبی احتمالی چریش

‫‫سادگورو: نکته‌ای که باید در نظر داشت این است که استفاده افراطی از چریش، سلول‌های اسپرم را می‌کشد. در چهار تا پنج ماه اول بارداری که جنین درحال رشد است، زنان باردار نباید چریش بخورند. چریش هیچ آسیبی به تخمدان‌ها نمی‌زند اما باعث گرمای بیش از حد می‌شود. وقتی زنی تازه باردار شده و گرمای زیادی در بدن وجود دارد، ممکن است جنین را از دست بدهد. اگر زنی قصد دارد باردار شود، نباید چریش مصرف کند چراکه گرمای اضافی ایجاد می‌شود و سیستم با نوزاد مثل یک جسم خارجی رفتار خواهد کرد.

‫‫اگر گرما افزایش یابد، تغییرات خاصی در سیستم رخ خواهد داد - زنان بیشتر از مردان متوجه این موضوع خواهند شد. در صورتیکه بر روند طبیعی بدن اثر بگذارد، حرارت را تا حدی کاهش می‌دهیم، اما به‌طور کلی نمی‌خواهیم از مصرف چریش دست بکشیم زیرا برای افرادی که سادانا انجام می‌دهند، مقداری گرما در سیستم نیاز است. زمانی که شروع به مصرف روزانه چریش می‌کنند، برخی زنان ممکن است متوجه شوند که چرخه‌های قاعدگی آن‌ها کوتاه‌تر می‌شود. در این صورت، فقط آب بیشتری بنوشید. اگر خوردن آب بیشتر به تنهایی برای کاهش گرما کافی نبود، یک تکه لیمو یا آب نصف یک لیمو را به آب اضافه کنید. اگر باز هم کافی نبود، یک لیوان آب کدو واکسی (خربزه زمستانی) بنوشید که بسیار خنک کننده است. گزینه‌ی دیگر روغن کرچک است. اگر مقداری از آن را داخل ناف، روی آناهاتا، در گودی گلو و پشت گوش‌ها بمالید، بلافاصله سیستم را خنک می‌کند.

‫‫