મહાભારત કથા- કળિયુગ થી સતયુગ તરફ

સદ્‍ગુરુ ચાર યુગોનું વિજ્ઞાન સમજાવે છે તથા કળિયુગની સમયરેખાની ગણતરી કરે છે તેમજ આગામી ૭૦ વર્ષોમાં આવનારા બદલાવો વિષે વાત કરે છે.
 

સદ્‍ગુરુ ચાર યુગોના ચક્રનું વિજ્ઞાન સમજાવે છે તેમજ કુરુક્ષેત્ર યુદ્ધ પછી કળિયુગની સમય રેખાની ગણતરી કરે છે.

 

આકાશ અને માનવ શરીરમાં ચક્રો

સદ્‍ગુરુ: યોગિક ખગોળશાસ્ત્રમાં પૃથ્વીની પરિભ્રમણકક્ષાને ૨૭ ભાગમાં વહેંચવામાં આવી છે, જેને આપણે નક્ષત્ર તરીકે ઓળખીએ છીએ. પ્રત્યેક નક્ષત્રને ચાર પદોમાં વહેંચવામાં આવ્યું છે. ૨૭ ને ૪ વડે ગુણતા ૧૦૮ મળે. આ ૧૦૮ અંક; ૧૦૮ ડગલાંઓના સોપાનનું સૂચન કરે છે જે પૃથ્વી અવકાશમાં ભરે છે. દરેક નક્ષત્ર પૃથ્વીની આસપાસ ચંદ્રની અડધી પરિભ્રમણકક્ષાને અનુસરે છે. માનવ શરીરની અંદર રહેલા ચક્રો તેને અનુસરે છે અને પ્રતિક્રિયા આપે છે.

The Nakshatras and Padas

નક્ષત્રો અને પદો

સંપૂર્ણ સ્વસ્થ સ્ત્રીના શરીરમાં ૨૭.૫૫ દિવસનું એક સ્પષ્ટ ચક્ર હોય છે. પુરુષના શરીરમાં આ ચક્રો ઓછા પ્રમાણમાં સ્પષ્ટ અને વ્યક્ત હોય છે. તે જુદી રીતે ઘટિત થાય છે અને તેનો સમયગાળો લાંબો હોય છે. કોઈ પણ રીતે આ ચક્રો સૂર્યમંડળમાં અને બ્રહ્માંડમાં સતત ચાલતા હોય છે. બ્રહ્માંડમાં અને માનવપિંડમાં સૃષ્ટિ એક સરખી રમત રમે છે. પણ કોણે કોની રમત રમવી જોઈએ? જો તમે એમ વિચારતા હોવ તો આ સૃષ્ટિ તમારી રમત રમવાની છે, તો તમે તમારું જીવન બગાડશો. જો તમે સૃષ્ટિની રમત રમશો તો તમારું જીવન તમારી ધારણાઓથી પર હશે.

 

ચાર યુગોનું ચક્ર

પૃથ્વીની ધરીને એક રાશિચક્ર અથવા નક્ષત્રચક્રમાંથી પસાર થવા માટે લાગતાં અંગ્રેજીમાં 'ઈકવિનોક્સ' કહે છે. રાશીચક્રમાં ડિગ્રી જેટલું ધરીભ્રમણ કરવા માટે આ ગ્રહ ૭૨ વર્ષ લે છે અને ૩૬૦ ડિગ્રી એટલે એક સંપૂર્ણ ચક્ર પૂરું કરવા માટે ૨૫,૯૨૦ વર્ષ લે છે. અડધુ ચક્ર પૂર્ણ કરવા માટે ૧૨,૯૬૦ વર્ષ લાગે છે જે ચાર યુગોને આવરી લે છે. સત્યુગનો સમયગાળો ૫,૧૮૪ વર્ષ, ત્રેતાનો યુગ ૩,૮૮૮ વર્ષ અને દ્વાપર યુગનો સમયગાળો ૨,૫૯૨ વર્ષનો હોય છે. કળિયુગ ૧,૨૯૬ વર્ષનો હોય છે. આમ ચારેય યુગ ભેગા થઈને કુલ ૧૨,૯૬૦ થાય છે.

કળિયુગની શરૂઆત

મહાભારતની વાર્તાને ચોક્કસ સંદર્ભમાં જોવાની જરૂર છે. ઈ.પૂ. ૩૧૪૦માં કુરુક્ષેત્રનું યુદ્ધ પૂરું થયું અને ઈ.પૂ. ૩૧૦૨માં કૃષ્ણે દેહત્યાગ કર્યો. યુદ્ધના ત્રણ ચાર મહિના પછી કળિયુગની શરૂઆત થઈ. ઈ.સ. ૨૦૧૨ મુજબ કૃષ્ણનો યુગ ૫૧૧૪ વર્ષ પહેલા પૂરો થયો. તેમાંથી બે કળિયુગના ૨,૫૯૨ વર્ષોને બાદ કરો, જે આકૃતિમાં દર્શાવવામાં આવેલા લંબગોળ વૃત્તના સૌથી તળિયાનો ભાગ છે. તો ૨,૫૨૨ વર્ષ શેષ રહેશે. તેનો અર્થ એ થયો કે આપણે દ્વાપર યુગના ૨૫૨૨ વર્ષ પૂરા કરી દીધા છે. પણ તેની કુલ અવધિ ૨,૫૯૨ વર્ષની હોવાથી ૭૦ વર્ષ હજી શેષ છે. ઈ.સ. ૨૦૮૨માં આપણે દ્વાપર યુગ પૂરો કરીશું અને ત્રેતાયુગમાં પ્રવેશ કરીશું. માનવ ચેતનાના ઉર્ધ્વગમન અને સુખાકારીના આ નવા યુગમાં પ્રવેશતા પહેલા વિશ્વ અન્ય ક્રાંતિકારી પરિવર્તનોમાંથી પસાર થશે. જરૂરી નથી કે તે યુદ્ધ જ હોય, પણ વસ્તી વિસ્ફોટ અને કુદરતી આપત્તિઓ સંદર્ભમાં આ શક્ય બની શકે છે.

 

યુગો અને માનવચેતના

આખું સૂર્યમંડળ બ્રહ્માંડમાં એક મોટા તારાની આસપાસ પરિભ્રમણ કરી રહ્યું છે. તેને એક પરિભ્રમણ પૂરું કરવા માટે ૨૫,૯૨૦ વર્ષ લાગે છે. ગ્રહ પર થતી અસર ઉપરથી અમે માનીએ છીએ કે આ મોટો તારો કે મોટી સિસ્ટમ જેની આસપાસ આપણું સૂર્યમંડળ ચાલી રહ્યું છે તે ભ્રમણકક્ષાની મધ્યમાં કેન્દ્રિત નથી પણ બાજુમાં ક્યાંક સ્થિત છે. જ્યારે આપણું સૂર્યમંડળ આ મોટી સિસ્ટમની નજીક આવે છે ત્યારે આપણી સિસ્ટમમાં રહેતા બધા જીવો તેમની શક્યતાઓના ઉચ્ચ સ્તર સુધી આવે છે અને જ્યારે આપણી સિસ્ટમ તેનાથી દૂર જાય છે ત્યારે તેમાં રહેતા જીવો તેમની શક્યતાઓના સૌથી નીચલા સ્તરે આવે છે. આને આપણે કળિયુગ કહીએ છીએ.

જ્યારે આપણું સૂર્યમંડળ મોટા તારા અથવા “સુપર સન”ની નજીક હશે ત્યારે સત્યુગ શરુ થશે. માનવમન તેની ઉચ્ચત્તમ ક્ષમતાઓ પર હશે. લોકોની જીવનને જાણવાની, વાતચીત કરવાની અને આનંદપૂર્વક રહેવાની ક્ષમતા સર્વોચ્ચ સ્તરે હશે. અથવા બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો આપણી પાસે સભાન લોકો હશે.

સત્યુગમાં માનવની સંપર્ક કરવાની ક્ષમતા શ્રેષ્ઠ હશે, કારણ કે આકાશ ખૂબ નજીક હશે. અત્યારે આ ગ્રહનું આકાશક્ષેત્રને ચોક્કસ બિંદુ સુધી ઉપર ઉઠેલું છે. એક સમય એવો હતો કે જ્યારે તે ખૂબ ઊંચુ હતું. હવે તે થોડું નજીક આવ્યું છે. જ્યારે આકાશ ખૂબ નજીક હોય છે ત્યારે જો હું તમને કંઈક અભિવ્યક્ત કરવા માંગું છું તો મારે તેને બોલવાની જરૂર નથી. મારી આંખો બંધ હોય તો પણ તમે જાણી જશો કે મારે શું કહેવું છે. જ્યારે આકાશ થોડું ઊંચુ જાય છે છતાં ચોક્કસ અંતર પર હોય છે ત્યારે જો હુ મારી આંખ બંધ કરું તો તમને ખબર પડશે નહિ પણ જો હું મારી આંખ ખોલું અને તમારી તરફ જોઉં તો તમને ખબર પડી જશે કે હું શું કહેવા માંગું છું.

 

આકાશ અને અધ્યાત્મિક શક્યતાઓ

જોં આકાશ થોડું વધુ આગળ આવે તો તમે શ્વાસથી જાણી શકો છો. જો તમે જંગલમાં જાઓ છો અને તમારી દૃષ્ટિ અમુક અંશે અવરોધાય છે તેના કારણે થોડા સમય પછી વસ્તુઓને જાણવાની સૌથી સાર્થક રીત ગંધ દ્વારા હશે. ત્યાં રહેતા મોટાભાગના પ્રાણીઓ ગંધ દ્વારા જ વસ્તુઓને જાણે છે. આવી કેન્દ્રિત જીવનઊર્જાઓને કારણે આકાશ ઊંચું છે. તેથી તમારે તેમને જોવાની જરૂર નથી. જો તમે વાત કરતા હોવ તો તેઓ મુંઝાશે. જ્યારે આકાશ નીચું હોય છે ત્યારે તમારે આખો સમય બોલવું અને પડશે નહિ તો લોકોને તે સમજાશે નહિ. તેમને સમજાવવા માટે તમારે સતત બોલવું અને ટોકવું પડશે. વાતાવરણમાં રહેલુ આકાશતત્વ વાતચીત કરવાની તમારી ક્ષમતાના સંદર્ભમાં તમે કેટલા સમર્થ છો તે નક્કી કરે છે.

કૃષ્ણએ એમ પણ કહ્યું હતું કે ૫૦૦૦ વર્ષો પછી ઘણા હજાર વર્ષોનો સમય આવશે જે અત્યધિક સુંદર હશે.

         પણ તેની સાથે જ, આપણે ગમે તે સમય કે ગમે તે યુગમાં હોઈએ અથવા ગ્રહોની જે કોઈ સ્થિતિ હેઠળ હોઈએ તેનાથી નિરપેક્ષ વ્યક્તિ આ બધાથી ઉપર ઊઠી શકે છે અને પોતાની અંદર જ સુવર્ણ સમયમાં રહી શકે છે. ખરાબમાં ખરાબ સમયમાં પણ આ બધાથી પર રહેવાની શક્યતા હંમેશા દરેક વ્યક્તિ માટે રહેલી હોય છે.

         આકાશતત્વને વધારવા માટે કોઈ ઘણી બધી વસ્તુઓ કરી શકે છે. કૃષ્ણએ કહ્યું હતું; કળિયુગમાં આકાશ એટલું બધું નીચું હશે કે તેમને યોગ, ધ્યાન, મંત્ર કે યંત્ર શીખવવાનો કોઈ અર્થ નથી. તેમને માત્ર ભક્તિ શીખવો. જો તેઓ શ્રદ્ધાળુ હશે તો તેઓ તેમાનું પોતાનું આકાશ બનાવશે અને વાતાવરણમાં આકાશતત્વને કારણે તેઓ બોધ પામી શકશે. મૂર્ખ વ્યક્તિ માટે ભક્તિ નથી. પણ જો તમે મહામૂર્ખ છો તો પણ તેને પામી શકો છો.

         હજારો વર્ષો પહેલા તેમણે કહ્યું હતું કે, જેમ જેમ સૂર્યમંડળ સુપર સનની નજીક જશે તેમ તેમ માનવની બુદ્ધિમત્તા ખીલશે. જેમ સૂર્યમંડળ નજીક જાય છે, તેમ સંપૂર્ણ શરીર અને સંપૂર્ણ બ્રહ્માંડ ઇલેક્ટ્રિક માળખું છે એવી સભાનતા સ્વાભાવિક રીતે આવશે. અત્યારે આપણે ત્રેતાયુગ તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ જે યુગોના ચક્રમાં બીજો શ્રેષ્ઠ સમય છે.

         કૃષ્ણએ એમ પણ કહ્યું હતું કે, ૫૦૦૦ વર્ષો પછી ઘણા હજાર વર્ષોનો સમય એવો આવશે જે અત્યધિક સુંદર હશે. આપણે ત્યાં તે બનાવી શકતા નથી પણ તેના માટેની આધારશિલા ગોઠવી શકીએ છીએ અને આ ગ્રહ પર હજારો વર્ષોના સુવર્ણ સમયગાળા માટે યોગ્ય વાતાવરણ બનાવાવા માટેનો આનંદ લઈ શકીએ છીએ. આ બધી આગાહીઓ અને ધારણાઓ નથી, પણ આપણે જે ગ્રહ પર જીવી રહ્યા છીએ તે ગ્રહ સાથેના સંબંધમાં માનવમનમાં શું થાય છે તે અંગેની ઊંડી સમજણ પર આધારિત છે. જો તમે આજે આને નહિ સમજો તો જ્યારે તમને લાકડા ભેગા કરવામાં આવશે ત્યારે તમે સમજશો. આ ગ્રહ સમજે છે કે તમે તેના ભાગ છો. માત્ર તમે જ તમારા માટે બીજું કંઇ વિચારો છો.

 

મહાભારત – દરેક માનવીની વાર્તા

આ વાર્તા શરુ થાય છે કારણ કે તમારી પાસે તમારા વિષે ખોટા ખ્યાલો છે. મહાભારત જીવન વિષે લોકોની પીડાઓ, તેમની ચડતી-પડતી વિષે મનુષ્યની બધી ખોટી માન્યતાઓને રજુ કરે છે. આ આગળને આગળ વધ્યા જ કરે છે કારણ કે, મનુષ્ય જીવન સાથે તાલ મેળવવા માટે સંઘર્ષ કરી રહ્યો છે. જે જીવના સાથે તાળ મેળવી શક્યો છે તે કહેવાનો પ્રયત્ન કરે છે અને બીજા બધાં તેમાં ગેરસમજણ કરે છે. પ્રકાશને શબ્દોમાં મૂકી શકાય નહિ, પણ જો તમે તમારી આંખો ઉઘાડો તમને પ્રકાશ દેખાશે. તેવી જ તમે આ જીવનને ખોલી રહ્યા છો તો જીવનને અનુભવી શકશે અને તે જીવન બની શકે છે.

         જીવનને કહી શકાય નહિ. જે કહેવાય છે તે તમને પ્રેરણા આપવા અને તમારા પોતાના સંમોહનથી તમને દૂર રાખવા માટે હોય છે. દરેક મનુષ્યએ પોતાની જાતને તેમની પોતાની મર્યાદાઓમાં સંમોહિત કરી નાખી છે અને તેઓ માને છે કે બસ, આ જ છે. જો તમે તે સંમોહનને પૂર્વવત્ કરો છો, તો તેઓ ભયભીત થઈ જશે કારણ કે, અસ્તિત્વ અમર્યાદિત છે. તેથી, જો તેઓ એક બાજુ ફરી રહ્યા હોય, તો તમારે તેમને અમુક સમય માટે વિરુદ્ધ દિશામાં ફેરવવા પડશે જેથી તેમને લાગે કે તેઓ ક્યાંક જઈ રહ્યા છે.

         સમગ્ર મહાભારત આ જ પ્રયાસ છે. તેઓ શું કરી રહ્યા છે તે અગત્યનું નથી, દરેક એવું વિચારે છે કે તેઓ સારા માટે કરી રહ્યા છે. ભલે તે “મારું સારું”, તમારું સારું,” કોઈ બીજાનું સારું, અથવા બધાયનું સારું હોય. દરેકને એમ જ લાગે છે કે તેઓ તે સારા માટે કરી રહ્યા છે. પરંતુ દરેક વ્યક્તિ ન તો સારી છે કે ન ખરાબ, ન તો સાચી છે કે ખોટી છે. વાર્તા ફક્ત આગળ વધે છે.

         આ વાર્તા કોઈ ચોક્કસ વ્યક્તિ વિષે નથી. મહાભારત ઇતિહાસના વર્ગીકરણ હેઠળ આવે છે. ભારતમાં, મહાન ગ્રંથોની ત્રણ શ્રેણીઓ છેઃ ઇતિહાસ, પુરાણ અને વેદ. વેદ અમૂર્ત વિચારો, વૈજ્ઞાનિક સિદ્ધાંતો, અને આકાશી ઘટનાઓ માટેની સ્પષ્ટતાઓથી ભરેલા છે. પુરાણો મનુષ્ય નથી એવા માણસોની વાર્તાઓ છે. ઇતિહાસ એ મનુષ્યની વાર્તા છે, જે ઘટનાઓની તવારીખની રીતે નથી, છતાં તેમાં ઘટનાઓની તવારીખનું તત્ત્વ રહેલું છે. હકીકતો ઇતિહાસના મૂળમાં છે, પરંતુ આ દરેક મનુષ્યની વાર્તા છે - તે તમારા જીવનના અર્થ વિષે છે. જો તે તમારી જ વાર્તા હોય તો જ તે તમારા માટે વિકાસ-પ્રક્રિયા બની શકે છે.